تأملی بر کتاب «روزنامه نگاری پس از اینترنت» اثر یانیک استین


تأملی بر کتاب «روزنامه نگاری پس از اینترنت» اثر یانیک استین - تصویر 1

۱) «اینترنت وسیله جدیدی برای انتقال اطلاعات نیست؛ پایان نوعی از روزنامه نگاری است که تاکنون وجود داشته است. مطبوعات نیز فصل جدیدی از تاریخ خود را آغاز نکرده است، بلکه تاریخ دیگری تحت نظام اینترنت آغاز شده است.»

 

این چیزی است که در اولین صفحات کتاب «مطبوعات بدون گوتنبرگ» می خوانیم که یکی از نویسندگان آن برونو پاتینو، روزنامه نگار مشهور فرانسوی و تئوریسین برجسته علوم سیاسی است که تا سال ۲۰۰۸ رئیس هفته نامه لوموند اینتراکتیو بود. او که تحت تأثیر اندیشه مک لوهان است، روزنامه نگاری امروزی را زیر سایه سنگین اینترنت و قدرت تکنولوژی اطلاعاتی توصیف می کند.

آیا براستی اینترنت ناقوس تزلزل روزنامه نگاری سنتی را به صدا درآورده است و پایان تاریخ مطبوعات مکتوب را اعلام می کند؟

 

۲) به تازگی انتشارات گزیده کار «جام جم» در راستای ارائه آثاری در حوزه روزنامه نگاری و ترجمه و نشر کتاب هایی در زمینه علوم ارتباطات، اثری منتشر کرده با عنوان «روزنامه نگاری پس از اینترنت» اثر یانیک استین که به قلم مینوخانی به فارسی برگردانده شده است.

این کتاب حاصل رساله دکتری مؤلف است که در سال ۲۰۰۶ در گرونوبل فرانسه دفاع شد و با نوع رویکردی انجام گرفته که امروزه معروف به «مکتب گرونوبل در علوم ارتباطات» است. استین با شیوه تحقیق مونوگرافیک فضایی برای مخاطب ایجاد می کند که هر کس بتواند جایگاه خود را در آن به دست آورد و از سوی دیگر نظریه های خود را با توجه به حوزه «علوم اجتماعی» مفهوم پردازی می کند.

 

تحقیق او در هفت فصل تنظیم و تدوین شده است که این فصول چنین عنوان گرفته اند؛

۱) کارگزاران «خارج از رسانه» اطلاعات آنلاین

 

۲) مطبوعات آنلاین: داستانی تازه

۳) مشاغل اطلاعات و روزنامه نگاری وب

 

۴) روزنامه نگاری تحت سلطه

۵) سطحی شدن روزنامه نگاری

 

۶) تحت سلطه بازاریابی

۷) فرهنگ جدیدی در شغل.

 

داده هایی که در این تحقیق ارائه می شود، براساس تحقیقات میدانی استوار است که در فاصله بیش از دوسال، بین سال های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ انجام شده است.

۵۰ مصاحبه ای که با روزنامه نگاران انجام شده است، محور اصلی این تحقیق را شکل می دهد. در بین جمعیت مورد هدف، روزنامه نگاران وب، سردبیران، وب مسترها و مسئولان انتشاراتی حضور دارند که در دل گروه گسترده ای قرار می گیرند که آنها را «فعالان اطلاعات آنلاین» می نامیم.

 

در واقع هدف این تحقیق، نگاهی به پدیده «روزنامه نگاری آنلاین» است تا شاخصه هایی برای جامعه شناسی و تاریخ روزنامه نگاری آنلاین ارائه دهد.

 

 

۳) با ظهور اینترنت، فرصتی برای دیجیتالی شدن صدا، تصویر و متن به وجود آمد. در زمانی که جامعه دیجیتالی می شد، اینترنت به عنوان «رسانه رسانه ها»، رسانه «شخصی» ، «تعاملی» و نهایتاً به عنوان «مولتی مدیا» مطرح شد. در واقع اینترنت به عنوان یک «تکنیک عام»، در همه فضاهای فعالیت انسانی (تولید، مصرف، تفریح، اطلاعات، ارتباطات و...) نفوذ کرد و به ظهور روش های اجتماعی جدید ارتباطات یاری رساند.

 

از اواخر دهه ۱۹۹۰، اینترنت وارد محیط کار روزنامه نگاران شد و طی چند سال به ابزاری غیرقابل چشم پوشی در این حرفه بدل شد. ولی آیا می توان گفت که اینترنت در روزنامه نگاری نیز انقلابی ایجاد کرده است؟

 

مؤلف در کتاب «روزنامه نگاری پس از اینترنت» بر این واقعیت تأکید می گذارد که فضای روزنامه نگاری به عنوان حرفه ای که همیشه در معرض «بحران های هویتی» است با ظهور اولین وب سایت های اطلاعاتی مورد تهدید واقع شد. آغاز به کار مطبوعات آنلاین با پرسش ها، بیم ها و واهمه هایی در خصوص روزنامه نگاران آنلاین همراه بود، آیا این روزنامه نگاران می خواهند روزنامه نگاران سنتی را از میدان خارج کنند؟ آیا با وجود فراوانی بیش از حد اطلاعات به اخلاق مطبوعاتی احترام می گذارند؟ آیا می توانند عنوان روزنامه نگاران حرفه ای را کسب کنند؟

 

 

امروزه اطلاعات کمی راجع به روزنامه نگاران اینترنتی وجود دارد و هویت روزنامه نگاران وب برخلاف همتایان رسانه ای شان که به «روزنامه نگاران سنتی» معروفند، در هاله ای از ابهام باقی مانده است. یکی از اهداف کتاب حاضر، روشن کردن این نقاط ابهام است؛ «روزنامه نگاری در اینترنت توسعه پیدا می کند، بدون اینکه کسانی که آن را انجام می دهند، دیده شوند.

 

موضوع روزنامه نگاری آنلاین، موضوعی در سایه است. روزنامه نگاری آنلاین که نه انجمنی دارد، نه نماینده ای و نه تکنیک واقعاً به رسمیت رسیده ای، نه قهرمانی دارند نه جایزه مطرحی، به عنوان یک تخصص حرفه ای، ضعیف تجلی کرده است. این روزنامه نگاران هنوز هم کم دیده می شوند و برای همتایان و مخاطبان شان ناشناخته اند.»

 

به همین دلیل، مؤلف در این اثر تحقیقی، سعی دارد کاربردها و بازنمایی های روزنامه نگاران وب را مورد تدقیق و مداقه قرار دهد و پاسخی به این مسئله بیابد که آیا با ظهور اینترنت ماهیت وجودی روزنامه نگاران حرفه ای تهدید و عرصه روزنامه نگاری سنتی تحدید شده است؟

 

 

۴) شکی نیست که اینترنت، روزنامه نگاری سنتی را در عرصه آزمون و خطا قرار داده است. ظهور این پدیده بر تمامی حوزه های فعالیت خبرنگاران اعم از روزنامه نگاران، فعالان در خبرگزاری ها و گزارشگران صدا و سیما، اثر مستقیم و غیرقابل گریزی داشته است که این تأثیرات و پیامدهای آن، نیازمند بررسی همه جانبه و علمی است. هر چند این مطالعات باید در هر کشوری متناسب با شرایط همان جامعه و باتوجه به میزان نفوذ اینترنت در آن کشور صورت گیرد اما یک دسته تأثیرات یکسان هم قابل مشاهده است که به ذات این رسانه دیجیتال بازمی گردد و از کارکرد مشابه آن در همه جوامع حکایت دارد.

 

کتاب «روزنامه نگاری پس از اینترنت» با چنین رویکردی نگاشته شده است و هر چند ناظر به رسانه های فرانسه است اما مطالعه و پژوهش در این حوزه های مشترک را شامل می شود.

 

 

کتاب حاضر از ترجمه خوشخوان و قابل قبولی برخوردار است و مؤلف که فارغ التحصیل مقطع دکترا در علوم اطلاعات و ارتباطات و محقق «مرکز تحقیقات بر عمل سیاسی در اروپا» در دانشگاه «رن» فرانسه است روح اصلی کار او در این اثر تحقیقی، طرح پرسشی درباره تحول عملکردها و ایدئولوژی کار رسانه ای است. مطبوعات آنلاین بخوبی زمینه مشاهده تغییر فرهنگ روزنامه نگاری را ایجاد می کنند. به نظر می رسد مشروعیت روزنامه نگاران حرفه ای تحت تأثیر قوانین بازاریابی و مشارکت مردم در تولید اطلاعات قرار دارد و مباحثی طرح می شود که پایان کار روزنامه نگاران حرفه ای را اعلام می کند. مؤلف در این کتاب نشان می دهد که این اتفاق بسیار دور خواهد بود و روزنامه نگاران بیش از پیش به سوی نقش های جدید هدایت می شوند.

کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه